Delegacja Powiatu Tatrzańskiego uczestniczyła w 32. Odpuście Polonijnym w Derenku
26 lipca delegacja Powiatu Tatrzańskiego uczestniczyła w tradycyjnym 32. Odpuście Polonijnym w Derenku na Węgrzech.
Derenk został założony w 1717 roku przez górali z Białki i Bukowiny Tatrzańskiej, którzy osiedlili się na terenie ówczesnych Górnych Węgier. Przez ponad dwa stulecia mieszkańcy zachowali język, kulturę i tradycje swoich przodków. W okresie II wojny światowej wieś liczyła kilkuset mieszkańców. W 1943 roku Derenk został wysiedlony w związku z utworzeniem na jego terenie rezerwatu łowieckiego. Mimo rozproszenia dawni mieszkańcy i ich potomkowie nie utracili poczucia polskiej tożsamości, a pamięć o rodzinnej wsi jest przekazywana kolejnym pokoleniom.
Dziś po Derenku nie zachowała się już dawna zabudowa. W wielu miejscach widoczne są jedynie ślady fundamentów. W miejscach, gdzie niegdyś stały domy, umieszczono tabliczki z nazwiskami ich mieszkańców oraz nazwami miejscowości, do których zostali przesiedleni. Niemymi świadkami historii pozostają również zdziczałe sady – stare jabłonie i śliwy.
Od 1990 roku, a od 1994 roku przy kaplicy wzniesionej w miejscu dawnego kościoła, odbywa się coroczny Odpust Polonijny. Miejsce po dawnej wsi, położone obecnie na terenie Parku Narodowego Aggtelek, stało się symbolem trwałości polskiej kultury i pamięci narodowej poza granicami kraju.
W tegorocznych uroczystościach uczestniczyli licznie zgromadzeni potomkowie dawnych mieszkańców Derenku, przedstawiciele Polonii węgierskiej oraz goście z Polski.
Wśród uczestników była również delegacja Zarządu Głównego Związku Podhalan w Polsce z prezesem Julianem Kowalczykiem na czele, a także regionalne zespoły „Mali Miętusianie” z Miętustwa oraz „Mała Koronka” z Bobowej.
Uroczystości odbywały się pod Honorowym Patronatem Marszałka Województwa Małopolskiego Łukasza Smółki. List skierowany do uczestników w imieniu Marszałka odczytał radny Sejmiku Województwa Małopolskiego Jan Piczura.
Powiat Tatrzański reprezentowali radni Piotr Bąk i Tomasz Dzierżęga. W imieniu Starosty Tatrzańskiego wręczyli oni doroczną statuetkę przedstawicielowi zespołu Drenka Polska Hagyományőrző Együttes. Nagroda przyznawana jest corocznie osobom i organizacjom szczególnie zasłużonym dla zachowania dziedzictwa kulturowego Derenku.
Zespół Drenka Polska Hagyományőrző Együttes, działający od 2007 roku, wykonuje pieśni ludowe i ballady, między innymi w gwarze dawnych mieszkańców Derenku, przy akompaniamencie cytry i akordeonu.
Niepowtarzalną atmosferę tegorocznego odpustu współtworzyły występy zespołów „Mali Miętusianie”, „Mała Koronka” oraz węgierskiego zespołu „Szépszerével” z Budapesztu.
Tradycja Derenku ma szczególne znaczenie dla Polonii węgierskiej. To właśnie wielowiekowa obecność zwartej społeczności derenckiej stała się jednym z kluczowych argumentów przy uznaniu Polaków za mniejszość narodową na Węgrzech. W 1993 roku parlament węgierski przyjął zasadę, że prawa narodowościowe przysługują społecznościom zamieszkującym Węgry w zwartych skupiskach od co najmniej stu lat, a historia Derenku stanowiła jeden z najważniejszych dowodów spełnienia tego warunku.
Organizatorami tegorocznego odpustu były: Stowarzyszenie Dziedzictwa Derenku, Klub im. Władysława Zamoyskiego w Zakopanem oraz Ogólnokrajowy Samorząd Polski na Węgrzech.
Odpust w Derenku od ponad trzech dekad pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń integrujących Polonię węgierską oraz środowiska pielęgnujące dziedzictwo górali podhalańskich po obu stronach Karpat.
fot. Paweł Murzyn
